De dertien helden
Documentatiecentrum ‘de graef’ begon in 2008 met de zoektocht naar de soldaten van Kuringen en de gebeurtenissen die zich hier en in de omgeving afspeelden tijdens de Eerste Wereldoorlog. In 2011 verenigden het oud-strijdersverbond Kuringen en de heemkundige kring zich om het project “Kuringen 14/18” te realiseren. Dit project zal, in verschillende fases, nog doorlopen tot 2019.
De eerste fase van het project kwam tot stand in 2013 in samenwerking met enkele partners. Zij waren de eersten die in onze opzet geloofden en het ons mogelijk maakten om de gesneuvelde Kuringense soldaten symbolisch te herbegraven. Het resultaat is een prachtig herdenkingsveld dat je kan bekijken aan de ingang van de Sint-Gertrudiskerk.
Fase twee wil vooral de bezoekers kennis laten maken met de situatie van Kuringen tijdens de Eerste Wereldoorlog. Het omvat een openluchttentoonstelling aan het Prinsenhof en herdenkingsplechtigheden voor de gesneuvelde soldaten. Dit project wordt in eerste instantie opgedragen aan de oorlogsslachtoffers van Kuringen, burgers en militairen, maar ook aan alle slachtoffers wereldwijd. We hebben immers bij deze fase contact gezocht met andere steden, gemeenten, provincies en landen en zo ons project uitgebreid.
De volgende jaren zal het project “Kuringen 14/18” telkens verder groeien met nieuwigheden: reconstructie van de graven van de geëxecuteerden in 2015, de paardenmarkt onder oorlogsbewind in 2016, een oorlogsconcert in 2017 en het einde van de oorlog in 2018. In maart 2019 sluiten we het project “Kuringen 14/18” na 11 jaar af.
Tijdens de wandeling over het parcours van de openluchttentoonstelling zal je zien dat wij ook gebeurtenissen van andere dorpen toelichten die rechtstreeks of onrechtstreeks met Kuringen te maken hebben. Dat was enkel mogelijk dankzij de steun van vele sympathisanten. Graag bedanken we iedereen voor zijn of haar bijdrage. We zijn fier op het resultaat: een historisch waardevol, maar vooral een correct en symbolisch project.
Kris Leenaers en Ludo Bex
- Details
- Hits: 4
Edgard Brouwers 26/11/1889 - 21/10/1918In zijn jeugdige jaren zal Edgard Brouwers lagere school lopen in Kuringen. Als hij die verlaat werkt hij een tijdje voor boeren, maar dat bleek niets voor hem. In 1910 probeerde hij het dan in het leger, niets vermoedende dat vier jaar later de Wereldoorlog I zou beginnen. Het begon in einde 1913 dat de spanningen in het Europa van toen steeg, maar de werkelijke aanzet is er gekomen toen op 27 juni 1914 de troonopvolger van Oostenrijk in Sarajevo werd vermoord. Dit was de rechtstreekse aanleiding tot deze grootte oorlog.
Edgard was pas gehuwd met Bertha Coteur en het koppel keek tegen een moeilijke periode aan, daarbij kwam nog eens dat Bertha zwanger was van het eerste kindje. Toch riep de vaderlandse plicht bij de mobilisatie van België, dat iedere militair zich moest begeven naar hun kazerne, hun aangewezen. Voor Edgard was dat het kamp van Beverlo (Leopoldsburg). Daar kregen ze verdere opleidingen en instructies voor hun opdracht.
Als korporaal begon hij aan de oorlog en kon zich op schitterende wijze opwerken. Op 12 november 1914 werd hij op het slagveld aan de Yzer waar hij als korporaal zich had bewezen, tot Sergeant benoemd. Ook zal Edgard enkel keren verwond worden bij verscheidene acties die hij en zijn peloton uitvoerden, maar telkens weer terugkeren naar zijn manschappen. Door deze heldhaftige inzet en trouw aan zijn vaderland gedurende dier jaar front onderofficier benoemd in juni 1917 tot 1ste sergeant.
Op 13 november 1917 zal Edgard Brouwers 1ste Sergeant, terugkeren naar het front nadat hij enkele dagen voordien door de gas was gepakt en onvoldoende was hersteld toch weer keerden naar zijn troepen. Dit laatste leverde hem een nieuwe promotie op en werd in de graat van 1ste Sergeant Majoor verheven. Dagorde 28 november 1917 en 27 april 1918. “1ste Sergeant Brouwers bewijs gegeven hebbende van moed en krachtdadigheid bij de bombardementen en naar het front weergekeerd zijnde op zijne aanvraag, ofschoon onvoldoende hersteld, benoem ik hem 1ste Sergeant Majoor.”
Op 27 april bewijst Edgard Brouwers zich nogmaals als dapper en loyaal onderofficier. “Bij ene tegenaanval van zijn peloton op 27 april 1918 heeft hij proef gegeven der schitterendste militaire deugden met aan het hooft van zijn peloton vooruit te stormen tot aan de vijandelijke versperringen om deze te verbreken en zo den tegenaanval te vergemakkelijken.”
Als het bevrijdingsoffensief volop aan de gang is rukt Edgard Brouwers mee op naar Overbroek bij Bellem (Oost Vlaanderen). Er was immers langsheen het Schipdonkkanaal verwoed gevochten. Het is de slag van Overboek waar Edgard Brouwers zijn leven liet. Op 29 oktober 1918 zal hij getroffen worden door een kogel in de hals, en daar in volle strijd zoals hij al meerder keren had bewezen zijn leven laten voor de vrijheid en welvaart. Zijn Commandant begint ook zijn brief naar de getroffen familie. “bemind van zijne manschappen en oversten, was hij voor allen een voorbeeld van dapperheid en moed. Het vaderland verliest met hem een zijner beste kinderen, eenen zijne beste verdedigers.” Met eere gevallen voor de laatste stormloop naar de vrijheid van ons Vaderland.
Edgard Brouwers werd gegraven op het kerkhof te Bellem.
{eventgallery-image event='brouwers' file='brouwers_gezin.jpg' attr='image' mode='lightbox' crop='false' thumb_width='400' cssclass='' }
{eventgallery-image event='brouwers' file='brouwers_vrouw_kind.jpg' attr='image' mode='lightbox' crop='false' thumb_width='300' cssclass='' }
Het verdriet in Kuringen is groot zijn, een jonge weduwe en een zoon die zijn vader niet heeft gekend, worden met de wreedheid van de Eerste Wereldoorlog geconfronteerd wanneer de champetter van Kuringen hen het droevige nieuws komt vertellen. Het enige wat overblijf zijn herinneringen van een man en een vader die dapper heeft gestreden voor het vaderland.
{eventgallery-image event='brouwers' file='brouwers_maria_henricus.jpg' attr='image' mode='lightbox' crop='false' thumb_width='300' cssclass='' }
De foto hierboven is uit 1918 toen 1ste Sergeant Majoor Edgard Brouwers nog is zijn strijd was. We zien op deze foto de vrouw van Edgard Brouwers, Maria Bertha Coteur en zijn zoontje Henricus Brouwers, geboren op 17 maart 1915 te Kuringen. Het kind is dan 3,5 jaar oud.
Na de oorlog zal de familie van het ministerie van landsverdediging ook zijn eretekens en persoonlijke bezittingen, zoals briefwissel, relieken, foto’s terug krijgen. Het zijn net deze bezittingen die de zoon van Edgard, Henricus (Bérke genoemd) de rest van zijn leven zal bewaren. Bérke huwt met Magdalena Virginie Maria Derwael en zal kinderloos sterven op 31 augustus 2002 te Genk, 87 Jaar oud. Na het overlijden van Bérke Brouwers zal de familie die jaren voor hem zorgden deze herinneringen bewaren, zij vertelden mij tijdens het interview dat Bérke zijn vader heel zijn leven heeft gemist, en dat tot de laatste dag dat Bérke leefde. Henricus Brouwers zal als kind in 1918 zijn vader nooit hebben gezien, nog in zijn nabijheid geweest te zijn. Dat gemis zal Bérke (Henricus) heel zijn leven bezig houden
{eventgallery-image event='brouwers' file='brouwers_kaart.jpg' attr='image' mode='lightbox' crop='false' thumb_width='300' cssclass='' }
De enige herinneringen die hij heeft zijn de foto’ van voor de oorlog die zijn vader liet maken, een van een jonge soldaat, postkaartfoto’s die Edgard verstuurde tijdens de oorlog.
{eventgallery-image event='brouwers' file='brouwers_kaart_front.jpg' attr='image' mode='lightbox' crop='false' thumb_width='400' cssclass='' }
{eventgallery-image event='brouwers' file='brouwers_kaart_back.jpg' attr='image' mode='lightbox' crop='false' thumb_width='400' cssclass='' }
De kaart van het kamp ‘Camp d'Auvours’ (Sarthe) nabij Le Mans waar ze verbleven is een opleidingscentrum dat qua infrastructuur te slecht is voor de Fransen, dus krijgen de Belgen het om hun toegestroomde soldaten op te leiden of te heropleiden. Daar zal Edgard opleiding krijgen als onderofficier. Edgard tweede van links. Opmerkelijk is dat hij deze kaart niet naar zijn vrouw zelf stuurt maar naar een vriend die op dat ogenblik in een militair hospitaal "Besabçont" verblijft om aan zijn verwondingen die deze vriend had opgelopen te genezen. Joseph Convents van Curingen hij begingt zijn kaart met ”Beste vriend” “Camp d'Auvours le 14-XII-15 Beste Vriend Uwe kaart van den 8-XII-15 goet ontvangen zoo laat ik u weeten dat ik hier morgen vroeg den 15-XII-15 vertrek naar mijn D. D. dan 3, D A. Anders geen bijzonder nieuws druk ik u de hand uit respect tot weeder ziens gij zult mij wel herkennen of deeze kaart mijn vriend” (D.D. : Dépot Divisionnaire - 3 D.A. : 3de Division Armeé).
Deze kaart werd later door Joseph Convents, aan de familie gegeven daar ook Joseph diep geraakt was door het verlies van zijn vriend Edgard Brouwers. Zo zou de zoon van Edgard, Henricus deze kaart in het doosje met de andere souvenirs van zijn ongekende vader bewaren.
{eventgallery-image event='brouwers' file='brouwers_doodprentje.jpg' attr='image' mode='lightbox' crop='false' thumb_width='300' cssclass='' }
1 Sgt Majoor Brouwers werd in Augustus 2013 door jongeren symbolisch terug naar Kuringen gerepatrieerd.
Archief en opzoekwerken: Kris Leenaers Heemkunde Kuringen Project Kuringen 14/18.
Met dank aan:
Voor het bewaren van de documenten van Edgard Brouwers: (familie archief Schoenaerts-Funk)
Militair gegevensbank Xavier Van Tilborg: Evere
Interview en opstellen van gegevens over deze held van Kuringen: Kris Leenaers
Digitalisering van het foto materiaal: Kris Leenaers
Copyright: Alle gegevens mogen gebruikt worden voor educatieve doeleinde mits vermelding van het documentatiecentrum “de graef” Kuringen
- Details
- Hits: 4
Frans Caluwaerts 08/12/1888 - 26/10/1914Franciscus Maria Caluwaerts was de zoon van Petrus Emiel Isidorus Caluwaerts en Maria Theresia Vandenbroek. Hij werd geboren op 8 december 1888 in Kuringen aan het kanaal, waar vader Petrus sluismeester - ontvanger was. De familie met acht kinderen woonde in het sluiswachtershuisje. Op 20 mei 1900 overleed de moeder van Frans, hij was toen 11 jaar oud.
Na zijn schoolperiode leerde hij de stiel van sluiswachter en werd de hulpsluiswachter van Kuringen.
In 1908 moest Frans naar het leger en kreeg hij zijn opleiding in Brussel bij het 1ste Regiment Grenadiers. Daar werkte deze jonge soldaat zich op tot de rang van korporaal. Na zijn dienstplicht te hebben vervuld kwam hij terug naar Kuringen. Op 18 januari 1912 huwde Frans Caluwaerts te Kuringen met Maria Alouisa Konings. Een maand na het huwelijk op 18 februari 1912 vierden ze de geboorte van hun eerste kindje Margaretha Joanna Caluwaerts, en op 1 januari 1914 volgde Maria Sophia Emelia Caluwaerts.
Op de vooravond van de Eerste Wereldoorlog, op 1 augustus 1914, mobiliseerde de Belgische krijgsmacht en behoorde Frans tot de 1ste Grenadiers. Na de aftocht uit Antwerpen zag Koning Albert I zich gedwongen zijn troepen achter de IJzer samen te brengen.
Op 18 oktober barstte de Slag om de IJzer los. De Duitsers richtten hun aanvallen op de haastig geïnstalleerde Belgische posities en de Belgen werden gedwongen zich steeds verder terug te trekken. Op 20 oktober was enkel Diksmuide op de oostelijke IJzeroever nog niet in Duitse handen gevallen. In de nacht van 21 op 22 oktober was het 26ste Duitse Reserveregiment erin geslaagd om in de bocht van Tervate met 2 bataljons de IJzer over te steken, een brug over de IJzer in mekaar te timmeren en de Belgische voorposten te overvallen. Dit gebeurde op het meest zwakke punt van de Belgische verdediging. De Duitsers richtten een bruggenhoofd op en installeerden hun mitrailleurs in de veroverde boerderijen. Ze trokken langs het jaagpad in de richting van het gehucht Tervate, waar ze de vernielde draaibrug wilden herstellen. De Belgen probeerden de 22ste oktober wanhopig de Duitse opmars te stuiten. Het 1ste Grenadiers, dat zich te pletter liep op een muur van mitrailleurvuur, maakte zich hier onsterfelijk. De bataljonscommandant, majoor Henri d'Oultremont, raakte tijdens deze gevechten dodelijk getroffen. De gevechten bij Tervate zouden een van de felste uit de IJzerslag worden. Frans Caluwaerts sneuvelde net als zijn bataljonscommandant bij deze gevechten tussen 22 en 26 oktober 1914.
{eventgallery-image event='caluwaerts' file='gezin.jpg' attr='image' mode='lightbox' crop='false' thumb_width='400' cssclass='' }
Frans Caluwaerts liet een echtgenote en twee dochters achter...
Bron: Militair archief Evere, Regimentsgeschiedenis 1ste Grenadiers
- Details
- Hits: 4