Ontbering
Een defilé van wagens, karren, rijtuigen, kinderwagens, kruiwagens - al wat wielen heeft - met blinden, zieken, lammen, kinderen en ouderen schuift voobij. Ook huisraad wordt vervoerd op de karren. Kinderen worden langs de weg geboren. ‘Heel Belgenland leek richting de grens te strompelen’. In het najaar van 1914 stromen 1 miljoen Belgische vluchtelingen Nederland binnen. De Nederlanders zetten zich massaal in voor de ontheemde Belgen. Door voedselschaarste en cultuurverschillen neemt het enthousiasme hiervoor in de loop van de oorlog behoorlijk af. Met ‘zachte drang’ probeert men de Belgen te over halen weer naar huis te gaan. Vele van deze vluchtelingen blijven in Nederland, anderen keren terug naar België zodra ze vernemen dat het veilig is.
In West-Vlaanderen waar de oorlog verder woedt, kunnen de inwoners niet terugkeren. In 1917 belanden vele vluchtelingen uit onder andere Kortemark, Menen, Wervik in Hasselt en Kuringen. Kuringen biedt aan 135 vluchtelingen een onderdak. Enkele gezinnen verblijven hier tot mei 1920.
Vluchtelingen van Wervik logeren bij familie Ramaekers - LeenaersEen van de plaatsen waar Vlaamse vluchtelingen onderdak krijgen, is bij de grootouders van Roza Ramaekers, Henricus Ramaekers en Francisca Leenaers. Zij nemen enkele vluchtelingen in huis. ‘De familie was mijn grootouders dankbaar en hielp mee op de boerderij, ze deelden het schaarse eten dat ze hadden, mijn grootouders deden wat ze nodig achtten om deze mensen te helpen’. Op de foto zie je op de stoelen: Francisca, Henricus en zoon Desiré, de gevluchte familie met hun jonge kinderen. Bij terugkeer naar huis krijgen ze van het Kuringse gemeentebestuur huisraad mee: onder andere een stoof met gruisbus, wasmermit, soepkruik, koffiemolen, emmers, bedden en kastrollen.
Documentatiecentrum ‘de graef’ Kuringen, gemeente archief Kuringen 14/18, familiearchief H. Ramaekers - F. Leenaers.
- Details
- Hits: 6
Stadsarchief Hasselt, Fonds GhysdaelHet spreekt voor zich dat de Eerste Wereldoorlog een impact heeft op het voedsel dat de bevolking tot zich neemt en de hoeveelheid ervan. Ook in Kuringen zullen velen dat gevoeld hebben dat je met wat minder ook tevreden moet zijn.
Het grootste probleem van de Duitse bezetters is de voedselvoorziening van hun eigen soldaten, want door hun bliksemsnelle opmars kan de veldkeuken de troepen niet volgen. De hongerige soldaten moeten zich voeden met wat voorhanden is: de gewassen van de akkers waar ze langs marcheren. Officiers nemen ook vaak runderen van lokale boeren in beslag. In ruil kunnen die boeren dan een soort waardebon afhalen bij de autoriteiten.
De plattelandsbevolking, maar vooral de stadsbevolking lijdt honger, deels door de plunderende legers. In de stad wordt er minder aangevoerd, daar kampen de winkeliers voortdurend met tekorten. De Duitse bezetter heeft immers de voedseltoevoer afgesneden en de voedselprijzen stijgen spectaculair, hoewel de regering dit probeert tegen te houden. Zodra de normale levensmiddelen op zijn, gaat men op zoek naar alternatieven zoals volkstuintjes en “vleesloze dagen”. Zoals altijd maakt nood vindingrijk. Al snel gaat men ersatzproducten gebruiken, vervangproducten die men in normale tijden niet in het eten zou doen. Onderstaand overzicht illustreert hoe wanhopig sommige mensen waren.
Ersatzproducten - vervangprodukten
| Normaal product | Vervangproduct |
| Melk | Water met azijn |
| Boter | Margarine |
| Meel | Gerst Geplette aardappels Koolraappoeder Zaagsel |
| Koffie | Gedroogde eikels Cichorei |
| Cacao | Krijt Baksteenpoeder |
Om zelf te proberen: Oorlogswafels
Laat 1kg aardappelen gaar koken op een gewone manier. Giet ze af en plet ze tot een massa. Voeg er 150gr. suiker en een pakje vanielsuiker, 2 lepels fijne olie of gesmolte vet en 1 ei aan toe. Meng alles goed ondereen. Voeg er dan 4 tot 5 soeplepels bloem, meel of maïsbloem bij. Maak er langwerpige bollen van, wentel ze lichtjes in met bloem en bak ze in het wafelijzer
Documentatiecentrum ‘de graef’ Kuringen, Student PXL Hogeschool Dennis Marqeut en Mekers Koen.
- Details
- Hits: 5
Een hulpcomité tijdens de hulpverlening aan vluchtelingen 1918. Bv. in Weert, waar een tekort aan hulpmiddelen ontstaat omdat men het verblijf van Franse vluchtelingen te kort heeft ingeschat.Franse vluchtelingen worden door het Duitse verliezende leger naar het noorden opgejaagd. Voor mensen die langs het lange front wonen waar de oorlog woedt, is het natuurlijk geen leven meer. Zij vluchten of worden in hun eigen belang door de Duitse overheid verplicht geëvacueerd en komen begin 1918 aan in Hasselt en Kuringen. Zo komen in Kuringen 118 Franse vluchtelingen aan bovenop de vluchtelingen van West-Vlaanderen. Voor velen van hen is het een lange tocht richting “Den Draad”, in de hoop zo het neutrale Nederland te bereiken. Maar de grens blijft dicht en dus moeten ze in België blijven.
Dit wordt met gemengde gevoelens vernomen door de vluchtelingen. Toch worden de oude Belgische interneringskampen in Nederland wat later voor de Franse vluchtelingen in gereedheid gebracht.
Een Franse familie die in Kuringen verblijft, krijgt onderdak bij Florentinus Bex en Elisabeth Creten. ‘Over hun verblijf valt niet zoveel te vertellen’. waarschijnlijk zijn de ontheemde mensen in Kuringen warm onthaald. Het plaatselijk voedsel- en noodcomité Sint-Vincentius en de bevolking tonen zich van hun meest menselijke kant.
Onderaan links staat vermeld: ‘Curange – Septembre 1918, Le jardin du Presbytère, MD.’ Achteraan heeft grootvader Bex geschreven: ‘Toren der kerk van Curingen gezien vanuit het lusthof der pastorij, geschilderd door een Franse vluchteling in het najaar 1918’
Voor hun verblijf in Kuringen krijgen de grootouders van Marc Bex van de vluchtelingen een schilderij als bedanking.
Zie de foto hierboven.
Documentatiecentrum ‘de graef Kuringen, opzoekingen gemeente archief Kuringen 14/18, Kuringen warm aanbevolen, familiearchief Bex-Buntinx.
- Details
- Hits: 8